STT Chiêm bao thấy Con số giải mã

Sổ Mơ

Giấc mơ là những câu chuyện và hình ảnh mà tâm trí chúng ta tạo ra trong khi chúng ta ngủ. Chúng có thể cho ta cảm giác giải trí, vui vẻ, lãng mạn, đáng lo ngại, đáng sợ và đôi khi kỳ quái.

Bí ẩn về những giấc mơ vẫn luôn là câu hỏi lớn của các nhà bác học và bác sĩ tâm lý. Tại sao những giấc mơ xảy ra? Nguyên nhân chúng ta nằm mơ? Chúng ta có thể kiểm soát chúng không? Và chúng có ý nghĩa gì?

Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu lý thuyết cơ bản giải thích tại sao chúng ta nằm mơ, nguyên nhân và việc vận dụng vào thực tế.

Sự thật nhanh về những giấc mơ

  • Có thể chúng ta không nhớ mình đã mơ, nhưng theo nghiên cứu mọi người thường nằm mơ từ 3 tới 6 lần mỗi đêm

  • Người ta cho rằng mỗi giấc mơ kéo dài từ 5 đến 20 phút

  • Chúng ta quên đi 95% nội dung giấc mơ khi chúng ta rời khỏi giường.

  • Nằm mơ có thể giúp bạn học hỏi và phát triển những trí nhớ dài hạn.

  • Người khiếm thị mơ nhiều hơn thông qua các giác quan còn lại của họ như vị giác, xúc giác, khứu giác. 

Nguyên nhân tại sao chúng ta mơ?

Giấc mơ có phải là đại diện cho những ước muốn viển vông của chúng ta không?

Trên thực tế, đã có nhiều giả thiết giải thích lý do chúng ta nằm mơ. Nhưng liệu rằng giấc mơ có phải là một phần trong chu kỳ giấc ngủ hay chúng phục vụ một mục đích nào khác? 

Có một vài giải thích như sau:

  • Chúng phản ánh cho những mong muốn thực tế và mong muốn vô thức

  • Chúng là do chúng ta tưởng tượng nhằm giải thích các tín hiệu(âm thanh, cảm giác,…) ngẫu nhiên từ não và cơ thể khi ngủ

  • Não tổng hợp và xử lý thông tin ta gặp trong ngày

  • Giấc mơ như một hình thức trị liệu tâm lý

Từ bằng chứng và các phương pháp nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu đã suy đoán rằng giấc mơ phục vụ các chức năng sau:

  • Xử lý lại những thông tin chúng ta tiếp nhận trong ngày, trong đó não hợp nhất các nhiệm vụ học tập và ghi nhớ, đồng thời hỗ trợ đưa thông tin vào phần trí nhớ dài hạn.

  • Chuẩn bị cho các mối đe dọa có thể xảy ra trong tương lai

  • Mô phỏng cuộc sống thực dựa vào trải nghiệm của bản thân, vì mơ là một phần phản ánh cuộc sống khi đang thức, một phần tâm trí chúng ta vẫn hoạt động khi mơ mộng

  • Giấc mơ giúp phát triển khả năng nhận thức

  • Giấc mơ cho phép chúng ta khám phá vô thức, là một phần của phương pháp phân tâm học.

  • Một trạng thái ý thức giúp kết hợp kinh nghiệm của hiện tại, xử lý thông tin từ quá khứ và chuẩn bị cho tương lai

  • Một không gian tâm lý nơi các ý niệm áp đảo, những vấn đề phức tạp trong cuộc sống, những quyết định rất khó để lựa chọn sẽ được tập hợp lại trong giấc mơ, những quan niệm hay sự việc gây bất an khi tỉnh táo, những vấn đề ta không dám đối mặt sẽ có thể xuất hiện trong giấc mơ nhằm giúp chúng ta cân bằng tâm lý.

Vẫn còn nhiều điều chưa được biết về những giấc mơ. Về bản chất, chúng rất khó nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, nhưng công nghệ và các kỹ thuật nghiên cứu mới có thể phần nào đó giúp chúng ta hiểu hơn về những giấc mơ.

Giai đoạn nào của chu kỳ giấc ngủ bạn có thể mơ

Những giấc mơ rất có thể xảy ra trong giấc ngủ REM.

Có năm giai đoạn của chu kỳ giấc ngủ:

Giai đoạn 1: Ngủ li bì, mắt chuyển động chậm, hoạt động cơ giảm. Giai đoạn này chiếm 4 đến 5% tổng thời lượng giấc ngủ.

Giai đoạn 2: Chuyển động của mắt dừng lại và sóng não trở nên chậm hơn, mắt chuyển động chậm, cơ bắp thư giãn, bạn đang bắt đầu chìm vào giấc ngủ và dễ bị tỉnh giấc. Giai đoạn này chiếm từ 45 đến 55% thổng thời lượng giấc ngủ.

Giai đoạn 3: Sóng não cực chậm gọi là sóng delta bắt đầu xuất hiện, xen kẽ với các sóng nhỏ hơn, nhanh hơn gọi là “sleep spindle”. Giai đoạn này chiếm 4 đến 6% thời lượng giấc ngủ.

Giai đoạn 4: Bộ não hầu như chỉ tạo ra sóng delta. Rất khó để đánh thức ai đó trong giai đoạn 3 và 4, gọi chung là “giấc ngủ sâu”. Không có cử động mắt hoặc hoạt động cơ bắp. Những người bị đánh thức khi đang ngủ sâu không điều chỉnh ngay lập tức và thường cảm thấy mất phương hướng và thăng bằng trong vài phút sau khi thức dậy. Giai đoạn này chiếm 12 đến 15% tổng thời lượng giấc ngủ.

Giai đoạn 5: Giai đoạn này được gọi là quá trình mắt chuyển động nhanh (REM). Hơi thở trở nên nhanh hơn, không đều và nông hơn, mắt giật nhanh theo nhiều hướng khác nhau và các cơ tay chân bị tê liệt tạm thời. Nhịp tim tăng, huyết áp tăng và nam giới cương cứng dương vật. Giấc ngủ REM là thời gian mọi người gặp những giấc mơ. Giai đoạn này chiếm 20 đến 25% tổng thời gian ngủ.

Các nhà khoa học đã đưa ra những lời giải thích liên quan đến giai đoạn mắt chuyển động nhanh (REM) là giai đoạn bạn thường xuyên gặp những giấc mơ. 

Nếu bạn tò mò muốn tìm hiểu thêm thông tin dựa trên bằng chứng về thế giới hấp dẫn của giấc ngủ, hãy cùng chúng tôi khám phá nhé.

Giấc mơ là gì?

Giấc mơ là một trải nghiệm của con người có thể được mô tả bằng hình ảnh tưởng tượng đặc trưng bởi cảm nhận thông qua các giác quan, nhận thức và cảm xúc xuất hiện trong khi ngủ.

Người mơ bị giảm khả năng kiểm soát nội dung xuất hiện trong giấc mơ, về cả hình ảnh và hành động.

Mặc dù có nhiều giả thiết nhưng giấc mơ vẫn luôn là một bí ẩn. Không có trạng thái nhận thức nào đã được nghiên cứu sâu và rộng mà vẫn thường bị hiểu nhầm như những giấc mơ.

Có sự khác biệt đáng kể giữa cách tiếp cận giải thích giấc mơ của khoa học thần kinh và lĩnh vực phân tâm học.

Các nhà khoa học thần kinh quan tâm đến các yếu tố xung quanh, cảm nhận của các giác quan dẫn đến hình thành giấc mơ, tổ chức sắp xếp giấc mơ và khả năng một người có thể nhớ lại được những gì họ đã mơ. Tuy nhiên, phân tâm học tập trung vào ý nghĩa của những giấc mơ và đặt chúng trong hoàn cảnh thực tế của người mơ và những gì họ đã đang và sẽ có thể trải qua. 

Các báo cáo về giấc mơ có xu hướng chứa đầy những trải nghiệm cảm xúc sống động, những câu chuyện có chứa các chủ đề, mối quan tâm, số liệu trong giấc mơ và các đối tượng tương ứng gần với cuộc sống khi thức.

Những yếu tố này tạo ra một “thực tế” mới lạ: từ thực tế dường như không có gì, nó tạo ra trải nghiệm với khung thời gian và cốt truyện sống động như thật.

Ác mộng là gì?

Ác mộng là những giấc mơ khó chịu khiến người mơ cảm thấy một số cảm xúc xáo trộn. Phản ứng thông thường khi gặp ác mộng bao gồm sợ hãi và lo lắng.

Chúng có thể xảy ra ở cả người lớn và trẻ em, và các nguyên nhân có thể là:

  • Căng thẳng stress

  • Sự sợ hãi

  • Chấn thương tâm lý

  • Rối loạn cảm xúc, suy nghĩ tiêu cực và không mở lòng với mọi việc xung quanh

  • Do đang bị bệnh

  • Sử dụng một số loại thuốc hoặc chất có ảnh hưởng tới cơ thể 

Những giấc mơ có nhận thức 

Giấc mơ có nhận thức (Lucid dreams) là người mơ biết rằng họ đang mơ. Họ có thể có một số quyền kiểm soát giấc mơ của họ.

Biện pháp kiểm soát này có thể khác nhau giữa các giấc mơ khác nhau và ở mỗi người là khác nhau. Chúng thường xảy ra khi mọi người đang mơ một giấc mơ thông thường và đột nhiên họ nhận ra rằng họ đang mơ.

Một số người nhận thức được mình đang mơ một các ngẫu nhiên, trong khi đó một số người khác thì cho rằng họ có thể phát triển khả năng kiểm soát giấc mơ của mình.

Diễn giải về nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến giấc mơ

Những gì lướt qua tâm trí của chúng ta ngay trước khi chúng ta chìm vào giấc ngủ có thể ảnh hưởng đến nội dung của giấc mơ.

Ví dụ, trong thời gian ôn thi, học sinh có thể mơ về nội dung môn học. Những người trong một mối quan hệ có thể mơ thấy bạn đời của họ. Các nhà phát triển web có thể thấy mã lập trình.

Những điều này cho thấy rằng các yếu tố từ cuộc sống hàng ngày tái xuất hiện trong giấc mơ trong quá trình chuyển đổi từ trạng thái tỉnh táo sang giấc ngủ.

Những nhân vật trong giấc mơ

Các nghiên cứu đã xem xét các “nhân vật” xuất hiện trong các báo cáo giấc mơ và cách người mơ xác định họ.

Một nghiên cứu về 320 báo cáo giấc mơ của người lớn cho thấy:

  • 48% nhân vật đại diện cho một người mà người mơ đã biết tên.

  • 35% nhân vật được xác định theo vai trò xã hội của họ (ví dụ, cảnh sát) hoặc mối quan hệ với người mơ (chẳng hạn như bạn bè).

  • 16% người mà người mơ không nhận ra họ là ai

Trong số các nhân vật mà người mơ biết tên:

  • 32% được xác định bằng vẻ bề ngoài

  • 21% được xác định bằng cử chỉ, hành vi

  • 45% được nhận dạng bằng khuôn mặt

  • 44% thì chỉ là người mơ biết họ là ai rồi, không xác định tại sao lại biết

Các yếu tố của sự kỳ lạ được báo cáo trong 14% những người được biết tên các nhân vật được đặt tên và các nhân vật chung chung.

Một nghiên cứu khác đã điều tra mối quan hệ giữa cảm xúc trong mơ và nhận dạng nhân vật trong mơ.

Tình cảm và niềm vui thường được liên kết với các nhân vật đã biết và được sử dụng để xác định chúng ngay cả khi những cảm xúc này không phù hợp với những cảm xúc thật khi đang thức.

Các phát hiện cho thấy rằng vỏ não phía trước trán (thùy trán - có liên quan đến trí nhớ ngắn hạn) ít hoạt động hơn trong não khi nằm, trong khi các khu vực rìa não và dưới vỏ não hoạt động nhiều hơn.

Những kỉ niệm

Khái niệm 'đàn áp' có từ thời Freud. Freud cho rằng những ký ức không mong muốn có thể bị đè nén trong tâm trí. Những giấc mơ giúp giảm bớt sự kìm nén bằng cách cho phép những ký ức này được phục hồi.

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng giấc ngủ không giúp con người quên đi những ký ức không mong muốn. Thay vào đó, giấc ngủ REM gợi nhớ những kỷ niệm dễ dàng hơn, thậm chí cả những việc ta cố gắng quên đi.

Hai loại hiệu ứng thời gian đặc trưng cho việc kết hợp ký ức vào giấc mơ:

  • Hiệu ứng tồn dư trong ngày, liên quan đến sự xuất hiện của các sự kiện có thật từ ngày hôm trước trong mơ

  • Hiệu ứng độ trễ trong mơ, liên quan đến đến sự xuất hiện của các sự kiện có thật từ khoảng một tuần trước trong mơ

Các phát hiện của một nghiên cứu cho thấy rằng:

  • Quá trình xử lý thông tin ký ức thành sự kết hợp giấc mơ mất chu kỳ khoảng 7 ngày

  • Những quá trình này giúp tăng cường các khả năng thích ứng cảm xúc xã hội và củng cố trí nhớ

Độ trễ trong mơ

Độ trễ giấc mơ là khi những hình ảnh, trải nghiệm hoặc những người xuất hiện trong giấc mơ là những hình ảnh, trải nghiệm hoặc những người bạn đã gặp gần đây, có thể là một ngày trước đó hoặc một tuần trước đó.

Ý tưởng là một số loại trải nghiệm nhất định sẽ mất một tuần để được mã hóa thành trí nhớ dài hạn và một số hình ảnh này sẽ xuất hiện trong giấc mơ.

Các sự kiện trải qua khi bạn thức được cho là có trong 1 đến 2% đã xảy ra trong giấc mơ. Có tới 65% các báo cáo về giấc mơ cho thấy những hình ảnh, cảm xúc, trải nghiệm là phản ánh cuộc sống thực trong khoảng 1 tuần trước đó. 

Hiệu ứng trễ trong mơ đã được báo cáo đối với những giấc mơ xảy ra ở giai đoạn REM nhưng không xảy ra ở giai đoạn 2.

Các loại trí nhớ và giấc mơ

Hai loại trí nhớ có thể tạo thành nền tảng của một giấc mơ.

Đó là:

  • Ký ức về tuổi thơ, về cuộc sống đã trải qua, ký ức lâu dài về bản thân

  • Ký ức về những giai đoạn cụ thể, sự việc, sự kiện cụ thể

Một nghiên cứu khám phá các loại trí nhớ khác nhau trong nội dung giấc mơ giữa 32 người tham gia đã phát hiện ra những điều sau:

  • Một giấc mơ (0,5%) chứa một đoạn ký ức.

  • Hầu hết các giấc mơ trong nghiên cứu (80%) đều có sự kết hợp từ thấp đến trung bình của các ký ức về cuộc sống trong quá khứ của người mơ.

Các nhà nghiên cứu cho rằng những ký ức về trải nghiệm cá nhân được trải nghiệm một cách rời rạc và có chọn lọc trong khi mơ. Mục đích có thể là để tích hợp những ký ức này vào trí nhớ dài hạn của bản thân.

Một giả thuyết cho rằng giấc mơ phản ánh trải nghiệm cuộc sống khi thức dậy được hỗ trợ điều tra nghiên cứu ở đối tượng bệnh nhân tâm thần và bệnh nhân rối loạn giấc ngủ. Kết luận rằng, các triệu chứng và vấn đề ban ngày của họ được tái hiện trong giấc mơ của họ.

Năm 1900, Freud mô tả một loại giấc mơ được gọi là “giấc mơ về tiểu sử”. Những điều này phản ánh trải nghiệm sống khi là một đứa trẻ sơ sinh. Nhiều tác giả đồng ý rằng một số giấc mơ đau thương thực hiện một chức năng phục hồi, chữa lành bản thân.

Một tờ báo đưa ra giả thuyết rằng mục đích chính của những giấc mơ đau thương là truyền đạt một ký ức mà người mơ không hiểu rõ trong giấc mơ. Điều này có thể giúp một cá nhân phục hồi, chữa lành và đối mặt với đau thương trong quá khứ.

Chủ đề của giấc mơ

Các chủ đề của giấc mơ có thể liên quan đến việc một người cố quên đi, trốn tránh những suy nghĩ, ký ức không mong muốn và kết quả là, sự xuất hiện ngày càng nhiều của suy nghĩ bị đè nén đó trong giấc mơ.

Mười lăm người khỏe mạnh có giấc ngủ ngon tham gia nghiên cứu, họ được yêu cầu kiềm chế suy nghĩ không mong muốn 5 phút trước khi ngủ.

Các kết quả cho thấy rằng việc họ mơ về những ý nghĩ, ký ức không mong muốn có tần suất tăng lên và những giấc mơ có xu hướng đau buồn hơn. Họ cho thấy rằng việc cố gắng ức chế suy nghĩ có thể gia tăng những triệu chứng liên quan đến rối loạn tâm thần.

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các kích thích bên ngoài xuất hiện trong khi ngủ có thể ảnh hưởng đến nội dung và cảm xúc của giấc mơ.

Ví dụ: kích thích tích cực của hương hoa hồng trong một nghiên cứu mang lại những giấc mơ có chủ đề tích cực hơn, trong khi kích thích tiêu cực của mùi trứng thối được theo sau bởi những giấc mơ có chủ đề tiêu cực hơn.

Những giấc mơ điển hình (Typical dreams) được định nghĩa là những giấc mơ tương tự như những giấc mơ của phần lớn mọi người trong nghiên cứu.

Cho đến nay, tần số xuất hiện các chủ đề của giấc mơ điển hình đã được nghiên cứu bằng bảng câu hỏi. Từ những nghiên cứu qua nhiều nhóm mẫu khác nhau chúng ta có xếp hạng thứ tự 55 chủ đề giấc mơ, thứ tự xếp hạng này là ổn định qua nhiều nghiên cứu.
Một số chủ đề quen thuộc với nhiều người, chẳng hạn như: bay, rơi và đến muộn.

55 chủ đề của giấc mơ được xác định là:

  • Trường học, giáo viên và việc học tập

  • Bị rượt đuổi

  • Trải nghiệm tình dục

  • Rơi tự do

  • Đến trễ hay đến quá muộn trong một sự kiện nào đó

  • Gặp một người đang chết (người này trong cuộc sống thật họ vẫn đang sống)

  • Gặp một người đã khuất 

  • Họ bay trong không trung

  • Thi trượt

  • Đang trên bờ vực của sự sụp đổ (thất bại, không còn kiểm soát được cuộc sống,…)

  • Bị đóng băng vì sợ hãi (cảm thấy vô cùng sợ hãi đến nỗi cả cơ thể như tê cứng)

  • Bị tấn công (bị đánh, va chạm,…)

  • Đang khỏa thân

  • Ăn thức ăn ngon

  • Bơi lội

  • Bị nhốt

  • Côn trùng hoặc nhện

  • Bị giết

  • Mất răng, rụng răng, gãy răng

  • Bị trói, bị hạn chế hoặc không thể di chuyển

  • Ăn mặc kỳ quặc

  • Đang là một đứa trẻ

  • Cố gắng hoàn thành một nhiệm vụ

  • Không thể tìm thấy nhà vệ sinh, hoặc bối rối khi mất một thứ gì đó

  • Khám phá một căn phòng mới ở nhà

  • Có kiến ​​thức thông thái hoặc tinh thần vượt trội

  • Mất kiểm soát một chiếc xe

  • Ngọn lửa

  • Thú dữ, hoang dã

  • Nhìn thấy một khuôn mặt rất gần bạn

  • Rắn

  • Có một khả năng đặc biệt, có sức mạnh hơn người

  • Cảm nhận như là mình đang ở trong một căn phòng thật sự, ngay cả khi không nhìn hoặc nghe thấy gì

  • Tìm kiếm một khoản tiền

  • Lũ lụt hoặc sóng thủy triều

  • Giết ai đó

  • Thấy mình chết

  • Nửa tỉnh nửa mê trên giường

  • Cách mọi người cư xử như đang đe dọa bạn

  • Nhìn thấy mình trong gương

  • Bản thân mình là một giới tính khác

  • Bị ngạt thở, không thở được

  • Gặp gỡ Chúa 

  • Nhìn thấy một vật thể bay bị rơi

  • Động đất

  • Nhìn thấy một thiên thần

  • Gặp một nhân vật kỳ dị nửa người nửa thú 

  • Lốc xoáy hoặc gió mạnh

  • Đang xem phim

  • Nhìn thấy người ngoài hành tinh

  • Du hành đến một hành tinh khác

  • Bản thân là một loài động vật

  • Nhìn thấy một UFO

  • Ai đó phá thai

  • Là một ai đó

Một số chủ đề giấc mơ dường như thay đổi theo thời gian.

Ví dụ, từ năm 1956 đến năm 2000, tỷ lệ người cho biết họ đi máy bay trong mơ đã tăng lên. Điều này có thể phản ánh việc đi lại bằng đường hàng không đang ngày càng phổ biến.

Những chủ đề này có ý nghĩa gì?

Trong các mối quan hệ: Một số giả thuyết rằng một nhóm các giấc mơ điển hình, bao gồm cả việc một ai đó đang gặp nguy hiểm, bị ngã hoặc bị rượt đuổi, có liên quan đến xung đột giữa các cá nhân.

Các khái niệm tình dục: Một nhóm các chủ đề khác bao gồm bay, trải nghiệm tình dục, tìm kiếm một khoản tiền và ăn thức ăn ngon có liên quan đến động lực cơ quan sinh dục và ham muốn tình dục.

Nỗi sợ: Nhóm chủ đề thứ ba, bao gồm những giấc mơ liên quan đến khỏa thân, thi trượt, đến trễ hay đến quá muộn, gãy răng và ăn mặc kỳ dị, có liên quan đến các mối quan tâm của bản thân tới xã hội và nỗi sợ bị xấu hổ.

Hoạt động của não và các loại giấc mơ

Trong các nghiên cứu chuẩn đoán bằng hình ảnh của não (Neuroimaging) về hoạt động của não trong giấc ngủ REM, các nhà khoa học phát hiện ra rằng sự phân bố hoạt động của não cũng có thể liên quan đến các đặc điểm cụ thể của giấc mơ.

Một số đặc điểm của những giấc mơ bình thường có điểm tương đồng giống với các hội chứng tâm thần sau tổn thương não (chẳng hạn như ảo tưởng nhận dạng sai khuôn mặt và địa điểm).

Giấc mơ và các giác quan

Việc nghiên cứu về giấc mơ ở những người trải qua các loại đau đầu khác nhau cho những kết quả khác nhau. Kết quả cho thấy những người bị chứng đau nửa đầu có tần suất mơ liên quan đến vị giác và khứu giác nhiều hơn.

Điều này gợi cho ta suy nghĩ về vai trò của một số cấu trúc não, chẳng hạn như hạch hạnh nhân và vùng dưới đồi, có liên quan đến cơ chế bệnh đau nửa đầu cũng như liên quan đến cơ chế sinh học của giấc ngủ và mơ.

Những giấc mơ liên quan đến âm nhạc hiếm khi được nghiên cứu trong các tài liệu khoa học. Tuy nhiên, trong một nghiên cứu với 35 nhạc sĩ chuyên nghiệp và 30 người không phải là nhạc sĩ, các nhạc sĩ đã trải qua giấc mơ về chủ đề âm nhạc nhiều gấp đôi so với những người không phải là nhạc sĩ.

Tần số giấc mơ về chủ đề âm nhạc liên quan đến độ tuổi bắt đầu học nhạc nhưng không liên quan đến lượng thời gian hoạt động, học tập hay làm việc với âm nhạc hàng ngày. Gần một nửa số bản nhạc được ghi nhận là không theo một tiêu chuẩn hay không phải là bản copy lại, cho thấy có thể tạo ra bản nhạc gốc trong mơ.

Giấc mơ có sự đau đớn (đau do 1 vết thương)

Nghiên cứu đã chứng minh rằng cảm giác đau đớn trong thực tế (đau do bị thương) có thể được cảm nhận trong giấc mơ, thông qua sự kết hợp trực tiếp tại thời điểm đang đau hoặc ký ức về một vết đau đã qua. Tuy nhiên, tần suất xuất hiện những giấc mơ bị đau ở những người khỏe mạnh là thấp.

Trong một nghiên cứu, 28 nạn nhân bỏng đã được phỏng vấn trong 5 buổi sáng liên tục trong tuần đầu tiên nhập viện.

Kết quả cho thấy:

  • 39% trong số họ có những giấc mơ đau đớn.

  • Trong số những người phải trải qua giấc mơ đau đớn, 30% tổng số giấc mơ của họ có liên quan đến đau đớn.

  • Những bệnh nhân có những giấc mơ đau đớn cho thấy bằng chứng về việc giảm giấc ngủ, gặp nhiều ác mộng hơn, uống nhiều thuốc giải lo âu hơn và điểm IES cao hơn (IES - Impact of Event Scale: một công cụ đo lường tâm lý).

  • Những bệnh nhân có trải nghiệm đau đớn trong giấc mơ cũng có xu hướng báo cáo cơn đau dữ dội hơn trong quá trình điều trị.

Hơn một nửa số người còn lại không đề cập đến cảm giác đau trong những giấc mơ. Tuy nhiên, những kết quả này có thể cho thấy rằng những giấc mơ đau xảy ra với tần suất lớn hơn ở nhóm người hiện đang bị đau hơn những người tình nguyện bình thường.

Khả năng tự nhận thức trong mơ

Một nghiên cứu đã nghiên cứu sự liên kết của hoạt động điện não đồ sóng gamma trước não bộ với nhận thức có ý thức trong giấc mơ.

Nghiên cứu phát hiện ra rằng kích thích hiện tại ở dải gamma trong giấc ngủ REM ảnh hưởng đến hoạt động đang diễn ra của não và tạo ra phản xạ tự nhận thức trong giấc mơ.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng ý thức bậc cao có liên quan đến dao động xung quanh tần số 25 và 40 Hz.

Trong các mối quan hệ tình cảm

Nghiên cứu gần đây đã chứng minh sự tương đồng giữa phong cách thể hiện tình cảm lãng mạn và nội dung trong giấc mơ.

Kết quả đánh giá từ 61 cặp đôi sinh viên đã hẹn hò trên 6 tháng cho thấy có sự liên hệ giữa sự gắn bó và tin tưởng trong mối quan hệ với tần suất những lần gặp bạn đời lãng mạn trong giấc mơ. 

Nghiên cứu trên làm sáng tỏ rằng những biểu hiện tinh thần có liên quan đến sự gắn kết trong một mối quan hệ tình cảm cụ thể. 

Chết trong mơ

Các nhà nghiên cứu đã so sánh nội dung giấc mơ của các nhóm người khác nhau trong một cơ sở bệnh viện tâm thần. Những người này được nhận tham gia nghiên cứu sau khi họ cố gắng tự sát.

Giấc mơ của họ được so sánh với giấc mơ của ba nhóm đối chứng:

  • Nhóm 1: người trầm cảm và suy nghĩ về tự tử

  • Nhóm 2: người trầm cảm mà không nghĩ đến việc tự tử

  • Nhóm 3: thực hiện một hành động bạo lực mà không tự sát

Nghiên cứu cho thấy những người đã từng suy nghĩ đến hoặc có ý định tự tử hoặc thực hiện bạo lực có nhiều khả năng có những giấc mơ có nội dung liên quan đến cái chết và bạo lực hủy diệt. Một yếu tố ảnh hưởng đến điều này là mức độ trầm cảm của một người.

Bán cầu não trái và bán cầu não phải

Các bán cầu não phải và trái đóng góp theo những cách khác nhau để hình thành giấc mơ.

Các nhà nghiên cứu của một nghiên cứu đã kết luận rằng bán cầu não trái cung cấp nguồn gốc giấc mơ trong khi bán cầu não phải cung cấp sự sống động cho giấc mơ, tính tượng hình và mức độ kích hoạt tình cảm.

Một nghiên cứu về giấc mơ ở đối tượng thanh thiếu niên từ 10 đến 17 tuổi cho thấy những người thuận tay trái có nhiều khả năng kiểm soát giấc mơ và nhớ những nội dung trong giấc mơ đó.

Bạn thường quên nội dung giấc mơ

Các nghiên cứu về hoạt động của não cho thấy hầu hết những người trên 10 tuổi đều mơ từ 4 đến 6 lần mỗi đêm, nhưng một số người hiếm khi nhớ mình đã mơ.

Người ta thường nói rằng 5 phút sau một giấc mơ, mọi người đã quên 50% nội dung của nó, và thêm 5 phút sau, con người đã quên mất 90% nội dung của nó.

Hầu hết các giấc mơ hoàn toàn bị lãng quên vào thời điểm ai đó thức dậy, nhưng không ai biết chính xác tại sao những giấc mơ lại khó nhớ đến vậy.

Các bước có thể giúp cải thiện khả năng nhớ lại giấc mơ, bao gồm:

  • thức dậy một cách tự nhiên và không cần báo thức

  • tập trung vào giấc mơ càng nhiều càng tốt ngay khi vừa thức dậy

  • viết ra càng nhiều càng tốt về giấc mơ khi thức dậy

  • biến việc ghi lại những giấc mơ thành một thói quen

Ai là người nhớ được những giấc mơ của họ?

Có những yếu tố có thể ảnh hưởng tiềm tàng đến việc một người nhớ lại giấc mơ của họ, bao nhiêu giấc mơ còn được nhớ rõ và nó sống động như thế nào.

Tuổi tác: Theo thời gian, một người có thể trải qua những thay đổi về thời gian ngủ sinh lý, cấu trúc và hoạt động điện não đồ (EEG).

Bằng chứng cho thấy rằng khả năng nhớ lại giấc mơ giảm dần từ khi bắt đầu trưởng thành. Khi lớn hơn giấc mơ cũng trở nên ít dữ dội hơn. Sự chuyển đổi này xảy ra ở nam nhanh hơn so với nữ giới, vì sự khác biệt về giới tính trong nội dung giấc mơ.

Giới tính: Một nghiên cứu về những giấc mơ của 108 nam và 110 nữ đã không tìm thấy sự khác biệt giữa mức độ hung hăng, thân thiện, tình dục, tính cách nam, vũ khí hoặc quần áo có trong nội dung.

Tuy nhiên, những giấc mơ của phụ nữ cho thấy số lượng thành viên trong gia đình, trẻ sơ sinh, trẻ em và bối cảnh trong nhà cao hơn so với những giấc mơ của nam giới.

Rối loạn giấc ngủ: Hồi tưởng giấc mơ tăng cao ở những bệnh nhân bị mất ngủ và giấc mơ của họ phản ánh sự căng thẳng liên quan đến tình trạng của họ. Những giấc mơ của những người mắc chứng ngủ rũ có thể mang một giai điệu tiêu cực và kỳ lạ hơn .

Nhớ lại giấc mơ và hạnh phúc

Một nghiên cứu đã xem xét liệu việc nhớ lại giấc mơ và nội dung giấc mơ có phản ánh các mối quan hệ xã hội của người đang mơ hay không.

Các tình nguyện viên sinh viên đại học được đánh giá dựa trên các thước đo về sự gắn bó trong mối quan hệ, nhớ lại giấc mơ, nội dung giấc mơ và các biện pháp tâm lý khác.

Những người tham gia được phân loại là những người có sự gắn bó cao trong các mối quan hệ có nhiều khả năng:

  • Báo cáo một giấc mơ

  • Thường xuyên mơ

  • Trải nghiệm những hình ảnh mãnh liệt giúp bối cảnh hóa những cảm xúc mạnh mẽ trong giấc mơ của họ

Những tình nguyện viên lớn tuổi có có nhiều bận tâm về các mối quan hệ có nhiều khả năng:

  • Báo cáo một giấc mơ

  • Báo cáo những giấc mơ với số lượng từ trung bình cao hơn

Việc nhớ lại giấc mơ là cao hơn đối với các đối tượng có mối bận tâm cao (tức quan tâm gắn bó với một người hoặc một mối quan hệ, một sự việc nào đó).

Ai có thể nằm mơ?

Mọi người đều ngủ mơ, mặc dù chúng ta có thể không nhớ những giấc mơ của mình. Vào những thời điểm khác nhau của cuộc sống hoặc trong những trải nghiệm khác nhau, giấc mơ của chúng ta có thể thay đổi.

Giấc mơ của trẻ em

Một nghiên cứu điều tra những giấc mơ đáng sợ ở 103 trẻ em từ 9 đến 11 tuổi đã quan sát thấy những điều sau :

  • Nữ giới thường có những giấc mơ chứa đựng sự lo lắng hơn nam giới, mặc dù họ không thể nhớ tất cả những giấc mơ của mình.

  • Các bé gái thường mơ nhiều hơn các bé trai về sự mất mát của một người khác, bị ngã, những tình huống xáo trộn trong xã hội, những con vật nhỏ hoặc hung dữ, các thành viên trong gia đình và những phụ nữ khác mà chúng có thể nhận ra hoặc không thể nhận ra.

Phụ nữ trong thai kỳ

Các nghiên cứu so sánh giấc mơ của phụ nữ mang thai và không mang thai cho thấy:

  • Tỷ lệ có giấc mơ về trẻ sơ sinh và trẻ em ít hơn ở những phụ nữ không mang thai. Trong số những người đang mang thai, những hình ảnh này có nhiều khả năng xảy ra vào cuối tam cá nguyệt thứ ba hơn là vào đầu tam cá nguyệt thứ ba.

  • Trong thời kỳ mang thai, những giấc mơ có nhiều khả năng bao gồm các chủ đề về mang thai, sinh nở và bào thai.

  • Những giấc mơ về thai nhi nhiều hơn vào cuối tam cá nguyệt thứ ba so với đầu thai kỳ.

  • Nhóm có thai gặp nhiều yếu tố bệnh tật trong giấc mơ của họ hơn nhóm không mang thai.

Người chăm sóc người khác

Những người chăm sóc gia đình hoặc những người mắc bệnh lâu năm thường có những giấc mơ liên quan đến người mình chăm sóc.

Một nghiên cứu theo dõi giấc mơ của những người trưởng thành đã làm việc ít nhất một năm với bệnh nhân tại các trung tâm chăm sóc sức khỏe ở Hoa Kỳ ghi nhận :

  • Bệnh nhân có xu hướng hiện diện rõ ràng trong giấc mơ của những người chăm sóc, và những giấc mơ thường là hiện thực.

  • Trong giấc mơ, người chăm sóc thường tương tác với bệnh nhân trong khả năng bình thường của họ nhưng cũng thường thất vọng vì không thể giúp đỡ đầy đủ như mong muốn.

Mất người thân

Nhiều người tin rằng những người vừa trải qua một sự mất mát (mất người thân) thường mơ những giấc mơ với nội dung bị áp bức.

Một nghiên cứu phân tích chất lượng giấc mơ, cũng như mối liên hệ của những giấc mơ có nội dung bị áp bức khi có tang, đã phát hiện ra rằng những giấc mơ với nội dung áp bức:

  • Thường xuyên hơn trong năm đầu tiên mất người thân

  • Những người trải qua các triệu chứng lo lắng và trầm cảm thường mơ những giấc mơ với nội dung bị áp bức nhiều hơn

Trong một nghiên cứu khác về 278 người trải qua sự mất mát người thân:

  • 58% báo cáo rằng họ đã gặp những người thân đã khuất của họ trong giấc mơ, với tần suất khác nhau.

  • Hầu hết những người tham gia đều có những giấc mơ dễ chịu hoặc vừa dễ chịu vừa đáng lo ngại, và tuy nhiên cũng có một số người chỉ toàn mơ thấy những giấc mơ gây cho họ sự khó chịu, phiền nhiễu. 

  • Các chủ đề phổ biến trong mơ bao gồm những kỷ niệm hoặc trải nghiệm thú vị trong quá khứ, người đã khuất khỏi bệnh, ký ức về bệnh tật hoặc thời gian qua đời của người đã khuất, người quá cố ở thế giới bên kia xuất hiện thoải mái và bình an, và người đã khuất gặp lại trong mơ muốn truyền đạt thông điệp nào đó.

  • 60% cảm thấy rằng nội dung giấc mơ của họ đã ảnh hưởng khi họ mất đi một người thân.

Có phải ai cũng mơ về màu sắc không?

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra trong một nghiên cứu rằng:

  • Khoảng 80% người tham gia dưới 30 tuổi mơ thấy màu sắc

  • Ở tuổi 60, 20% nói rằng họ mơ thấy màu sắc

Số người ở độ tuổi 20, 30 và 40 giấc mơ có màu sắc ngày càng nhiều từ năm 1993 đến năm 2009. Các nhà nghiên cứu suy đoán rằng truyền hình màu có thể đóng một vai trò trong việc tạo ra sự khác biệt này.

Một nghiên cứu khác sử dụng bảng câu hỏi và nhật ký giấc mơ cũng cho thấy người lớn tuổi thường có giấc mơ đen trắng trong khi những người trẻ tuổi thường có nhiều giấc mơ có màu hơn.

Những người lớn tuổi cho biết cả giấc mơ màu và giấc mơ đen trắng của họ đều sống động như nhau. Tuy nhiên, những người trẻ tuổi nói rằng giấc mơ đen trắng của họ có chất lượng kém hơn những giấc mơ đủ màu sắc.

Người trong thời gian cai thuốc 

Một nghiên cứu đã theo dõi nội dung giấc mơ của những người thường xuyên sử dụng cocain ở Trinidad và Tobago trong thời gian họ cố cai thuốc:

  • Gần 90% số người cho biết họ có giấc mơ với nội dung liên quan đến ma túy trong tháng đầu tiên, chủ yếu là sử dụng ma túy.

  • Gần 61% có những giấc mơ nội dung liên quan đến ma túy sau 6 tháng, chủ yếu là sử dụng hoặc từ chối sử dụng ma túy.

Giấc mơ ở những người có thị lực và thính lực giảm

Những người bị mất thị lực hoàn toàn có ít ấn tượng về giấc mơ thị giác hơn so với những người bị cận thị.

Những người không thể nhìn thấy từ khi sinh ra báo cáo các giấc mơ cảm nhận bằng thính giác, xúc giác và khứu giác thường xuyên hơn so với những giấc mơ có sự cảm nhận bằng thị giác.

Khả năng nhìn không ảnh hưởng đến cảm xúc và nội dung giấc mơ.

Những người khiếm khuyết các giác quan khác

Một nghiên cứu nhỏ đã khám phá nhật ký giấc mơ của 14 người khuyết tật.

Bốn người sinh ra đã bị liệt nửa người, và 10 người sinh ra không thể nghe hoặc nói.

Điếc: Khi so sánh với 36 người có cơ thể khỏe mạnh, phát hiện cho thấy khoảng 80% các báo cáo về nhật ký giấc mơ của những người điếc thấy họ không bị suy giảm chức năng.

Nhiều người câm có thể nói trong giấc mơ của họ, trong khi những người điếc có thể nghe và hiểu ngôn ngữ nói.

Liệt nửa người: Tương tự, các báo cáo về giấc mơ của những người bị liệt nửa người cho thấy những người tham gia thường đi bộ, chạy hoặc bơi trong giấc mơ của họ.

Một nghiên cứu thứ hai đã xem xét các báo cáo về nội dung giấc mơ của 15 người bị liệt nửa người bẩm sinh hoặc bị liệt do tai nạn chấn thương tủy sống.

Báo cáo của họ tiết lộ rằng 14 người tham gia bị liệt nửa người có những giấc mơ với nội dung họ đang hoạt động thể chất và họ mơ về việc đi bộ thường xuyên như 15 người tham gia đối chứng không bị liệt nửa người.

Các nghiên cứu khác đã gợi ý rằng não có khả năng được xác định về mặt di truyền để tạo ra những trải nghiệm bắt chước cuộc sống, bao gồm cả các chi và giác quan hoạt động đầy đủ.

Những người sinh ra không có thính giác hoặc không thể cử động có khả năng chạm vào những phần này của não khi họ mơ về những điều mà họ không thể thực hiện khi họ thức.

Giấc mơ có thể dự đoán tương lai không?

Một số giấc mơ dường như dự đoán các sự kiện trong tương lai.

Một số nhà nghiên cứu tuyên bố có bằng chứng cho thấy điều này là có thể, nhưng không có đủ bằng chứng để chứng minh điều đó là đúng.

Thông thường, điều này dường như là do sự trùng hợp, một trí nhớ sai hoặc tâm trí vô thức kết nối thông tin đã biết với nhau.

Những giấc mơ có thể giúp mọi người tìm hiểu thêm về cảm xúc, niềm tin và giá trị của họ. Những hình ảnh, biểu tượng xuất hiện trong giấc mơ sẽ mang những ý nghĩa và mối liên hệ riêng với từng người.

Những người đang tìm cách hiểu giấc mơ của họ nên suy nghĩ về ý nghĩa của mỗi phần trong giấc mơ với tư cách cá nhân, tức là trong bối cảnh cá nhân của người mơ.

Trên đây là lời giải đáp thắc mắc tại sao chúng ta mơ, khi nào chúng ta sẽ mơ, những nội dung chúng ta có thể mơ và các yếu tố ảnh hưởng đến giấc mơ. Nếu bạn muốn tìm hiểu về ý nghĩa chi tiết của từng giấc mơ cụ thể và liệu nó có phải là một lời nhắn nhủ của tương lai, chúng tôi sẽ đồng hành cùng bạn trong những bài viết tiếp theo. Nếu thấy bài viết hữu ích, đừng quên chia sẻ với bạn bè và gia đình của bạn. 

Giải mã bí mật mơ thấy rắn - Liệu nằm mơ thấy rắn là điềm lành hay hung ?

Giải mã bí mật mơ thấy rắn - Liệu nằm mơ thấy rắn là điềm lành hay hung ?

Tuyết Băng 2021-01-14 08:48:00
134031 Lượt xem

Nằm Mơ Thấy Vịt Trời Đánh Con Gì? Giải Mã Giấc Mơ Thấy Vịt Trời Đánh Số Mấy?

Nằm Mơ Thấy Vịt Trời Đánh Con Gì? Giải Mã Giấc Mơ Thấy Vịt Trời Đánh Số Mấy?

Tuyết Băng 2020-09-05 13:29:00
752 Lượt xem

Nằm Mơ Thấy Vịt Trắng Đánh Con Gì? Giải Mã Giấc Mơ Thấy Vịt Trắng Đánh Số Mấy?

Nằm Mơ Thấy Vịt Trắng Đánh Con Gì? Giải Mã Giấc Mơ Thấy Vịt Trắng Đánh Số Mấy?

Tuyết Băng 2020-09-05 13:26:00
448 Lượt xem

Nằm Mơ Thấy Vịt Chết Đánh Con Gì? Giải Mã Giấc Mơ Thấy Vịt Chết Đánh Số Mấy?

Nằm Mơ Thấy Vịt Chết Đánh Con Gì? Giải Mã Giấc Mơ Thấy Vịt Chết Đánh Số Mấy?

Tuyết Băng 2020-09-05 13:22:00
646 Lượt xem

Nằm Mơ Thấy Đi Chùa Đánh Con Gì? Giải Mã Giấc Mơ Thấy Đi Chùa Đánh Số Mấy?

Nằm Mơ Thấy Đi Chùa Đánh Con Gì? Giải Mã Giấc Mơ Thấy Đi Chùa Đánh Số Mấy?

Tuyết Băng 2020-09-04 11:52:00
1069 Lượt xem

BACK TO TOP